Mắt khô do dùng máy tính: nguyên nhân và cách giảm khó chịu
Làm việc hay học tập trước máy tính, điện thoại cả ngày rất dễ khiến mắt khô, rát và mỏi. Bài viết này giải thích vì sao điều đó xảy ra, những cách giảm khó chịu ngay tại nhà và khi nào bạn nên đi khám.
Vì sao nhìn màn hình lâu làm mắt khô?
Bình thường, mắt chớp liên tục để trải đều một lớp nước mắt mỏng lên bề mặt, giúp mắt ẩm và trong. Khi tập trung nhìn màn hình, chúng ta chớp mắt ít hơn đáng kể, và nhiều cái chớp không khép hết mi. Lớp nước mắt vì thế bay hơi nhanh hơn và mắt dễ bị khô.
Một số yếu tố làm tình trạng này nặng thêm:
- Ngồi phòng điều hòa hoặc quạt thổi thẳng vào mặt, không khí quá khô.
- Màn hình đặt quá cao hoặc quá gần, khiến mắt mở to hơn và nước mắt bay hơi nhiều hơn.
- Ánh sáng phòng quá chói hoặc quá tối so với màn hình.
- Kính cận, viễn, loạn thị chưa đúng độ khiến mắt phải điều tiết gắng sức.
Dấu hiệu thường gặp
- Mắt khô, rát, cộm như có cát.
- Mỏi mắt, nặng mí, khó mở mắt vào cuối ngày.
- Nhìn mờ thoáng qua, khó tập trung khi nhìn gần.
- Đỏ mắt, đôi khi chảy nước mắt (đây có thể là phản ứng của mắt khi bị khô).
- Đau đầu vùng trán hoặc quanh mắt.
Những cách giảm khó chịu tại nhà
- Quy tắc 20-20-20. Cứ mỗi 20 phút, nhìn một vật cách xa khoảng 6 mét trong ít nhất 20 giây để mắt được nghỉ.
- Chủ động chớp mắt. Chớp mắt đầy đủ, khép hẳn mi rồi mở ra. Thỉnh thoảng nhắm mắt vài giây.
- Chỉnh vị trí màn hình. Đặt cách mắt khoảng 50–70 cm, mép trên màn hình ngang hoặc thấp hơn tầm mắt một chút để mắt nhìn hơi hướng xuống.
- Chỉnh ánh sáng. Tránh ánh sáng chói chiếu thẳng vào màn hình hoặc vào mắt. Độ sáng màn hình nên gần với độ sáng của căn phòng. Tăng cỡ chữ nếu bạn phải nheo mắt.
- Tránh gió thổi thẳng vào mắt. Chỉnh hướng quạt, điều hòa và giữ không khí trong phòng không quá khô.
- Nghỉ giữa giờ và uống đủ nước. Đứng dậy đi lại, nhìn ra xa sau mỗi 1–2 giờ làm việc.
- Nước mắt nhân tạo. Có thể giúp làm dịu mắt. Bạn nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về loại phù hợp, nhất là khi cần nhỏ nhiều lần mỗi ngày.
Lưu ý: không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Dùng sai thuốc có thể làm bệnh nặng hơn.
Khi nào nên đi khám mắt?
- Đã điều chỉnh thói quen vài tuần mà mắt vẫn khô rát, mỏi kéo dài.
- Nhìn mờ không hết sau khi nghỉ ngơi.
- Đỏ mắt kéo dài, nhiều ghèn, sợ ánh sáng hoặc đau mắt.
- Nghi ngờ kính chưa đúng độ, hoặc đã lâu bạn chưa đo thị lực.
- Đeo kính áp tròng mà thấy khó chịu kéo dài.
Nếu mắt đau dữ dội, nhìn mờ đột ngột hoặc sau chấn thương, bạn hãy đi khám ngay, không nên chờ.
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chung, không thay thế việc thăm khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ.